24 Şubat 2022
Siren onu sabah dörtle beş arasında uyandırdı. Ufukta patlamalar, askerî uçakların gürültüsü, mesajlarla dolup taşan bir telefon: “İyi misin?” O ilk saatlerde, her şeyden önce gelen ilk ölçüt güvenlikti. “Ancak zamanla başka bir sonuca vardık: sonsuza dek kaçamazsınız ve kaçmak zaten bir çözüm değil.”
2022 sonbaharında Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik sistematik saldırılar, bütün gün süren elektrik kesintileri getirdi. Evden ya da geleneksel ofislerden çalışmak imkânsız hâle geldi. Radikal bir çözüm gerekiyordu.
Gece kulübünden merkeze
2012’de Alex, Lviv’de TripAdvisor’da bir numara olan gece kulübünün yüz metre ötesinde yaşıyordu; tekno müzik sabahın dördüne kadar pencerelerini titretirdi. COVID yüzünden kapanan ve bir daha açılmayan kulübün büyük kapasiteli elektrik tesisatı, geniş salonları ve merkezi bir konumu vardı. Eski kanepelerin depolandığı bodrum, sığınak olarak yeni bir hayata kavuştu.
“Ve o kumar, girişimcilik hayatımın en önemlisi oldu. Çünkü BRAVE yalnızca kesintiler sırasında çalışılacak bir yer olmadı — Faktorist’in tam anlamıyla gerçekleşmiş hâliyle doğduğu kuluçka merkezi oldu.”
BRAVE, 1 Aralık 2022’de neredeyse ilk günden dolu bir ofisle açıldı. 11. bölümün diliyle, fiziksel biçim almış stratejik dayanıklılıktır: “gerektiğinde kendimize bir kale inşa ederiz.”
O kışın bir iş günü
Sabah ekip toplantısı, gün içinde görüşmeler, tüm sakinlere teslim edilen öğle yemeği. Elektrik kesildiğinde prosedür: fazla enerji çeken her şeyi fişten çek, jeneratöre yakıt koy, çalışmaya devam et. Cumaları, imkân olduğunca mangal ve şarap. Bir numaralı tek kural: hiçbir yoksunluk, yaşamın ve çalışmanın normal döngüsünü bozamaz.
Şu kitabın pek çok sayfası: Everything Will Be OK — orada yazıldı. Haziran 2023’te Faktorist, Berlin’deki Future of Ukraine Summit’te bir açılış konuşmasıyla ilk kez uluslararası bir kitleye kamuoyu önünde tanıtıldı.